جمعه ۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۰:۱۰
چرا شعائر دینی در خط مقدم حملات قرار گرفته‌اند؟ / شعائر الهی؛ خط قرمز هویتی در میدان نبرد گفتمان‌ها

حوزه/ در شرایطی که هجمه به نمادهای دینی وارد مرحله‌ای آشکار و بی‌پرده شده است، تحلیل‌ها نشان می‌دهد هدف اصلی این حملات نه صرفاً یک نماد خاص، بلکه انسجام و هویت تمدنی جامعه اسلامی است؛ شعائری که نقش پرچم را در میدان تقابل ایفا می‌کنند.

خبرگزاری حوزه| حجت الاسلام والمسلمین محمد استوار میمندی، مسئول دفتر امور اجتماعی و سیاسی حوزه های علمیه در نشست علمی «تعلیم شعائرالله در جنگ تمدنی غرب» که در غرفه خبرگزاری حوزه در سی و سومین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم در مصلی تهران ضمن تبیین نقش دین خدا و بزرگداشت شعائر الهی در کشاکش نبرد هویتی و جنگ تمدنی ما با دشمنان، به پرسش های خبرنگار خبرگزاری حوزه پاسخ گفت که مشروح آن تقدیم حضورتان می گردد:

سؤال: یکی از پدیده‌هایی که در حوادث و ناآرامی‌های اخیر به‌صورت برجسته مشاهده شد، حمله مستقیم و بی‌پرده دشمنان به هر آنچه نماد دین، احکام الهی، و نظام حکمرانی دینی است، بود؛ امری که شاید در گذشته با این صراحت بروز نمی‌یافت، اما امروز آشکارا و علنی دنبال می‌شود. به نظر شما چرا دشمن چنین رویکردی را اتخاذ کرده و چرا در این مقطع زمانی آن را صریح و علنی بیان می‌کند؟ هدف اصلی دشمن از این اقدام چیست؟

به نکته‌ای اساسی اشاره کردید. خدای متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَمَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ» و در آیه‌ای دیگر، صفا و مروه را از شعائر الهی معرفی می‌کند: «إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ...». شعائر به معنای نشانه‌ها و علامت‌هاست؛ یعنی آنچه نشانه خداوند و نماد بندگی و دیانت است.

برای تبیین این مفهوم می‌توان از یک مثال تاریخی بهره گرفت: هنگامی که دو لشکر در برابر یکدیگر صف‌آرایی می‌کنند، گرچه شمار نیروها و تجهیزات اهمیت دارد، اما آنچه بیش از هر چیز موجب انسجام، دوام و پایداری سپاه می‌شود، پرچم آن لشکر است. پرچم، نماد هویت، عامل هماهنگی و انگیزه‌بخش رزمندگان است.

از همین رو در طول تاریخ جنگ‌ها، یکی از راهبردهای اصلی برای درهم شکستن سپاه مقابل، هدف قرار دادن علمدار و به زمین افکندن پرچم بوده است. با سقوط پرچم، روحیه سپاه تضعیف و انسجام آن فرو می‌ریخت و در مقابل، دشمن انگیزه و روحیه مضاعف می‌یافت.

* شعائر الهی نقش پرچم ها در نبرد های نظامی است

شعائر الهی در جامعه اسلامی همان نقش پرچم را در یک لشکر ایفا می‌کنند. در شرایط تقابل و نزاع، برجسته بودن و پاسداشت این شعائر می‌تواند عامل انسجام، همبستگی و تقویت انگیزه‌های ایمانی در میان مؤمنان باشد.

اذان به عنوان شعار رسمی اسلام یکی از بارزترین شعائر الهی است. در روایات توصیه شده که اذان با صدای رسا و از جایگاهی مرتفع گفته شود تا صدای آن در سراسر شهر طنین‌انداز گردد. این تأکید از آن روست که اذان، پرچم برافراشته دیانت در یک جامعه اسلامی است و هنگامی که نوای آن در فضای شهر منتشر می‌شود، نور ایمان در دل‌ها تقویت و یاد خدا در جامعه زنده می‌گردد.

امروز تمامی مقدسات مسلمانان که مصداق شعائر الهی‌اند، در کانون توجه قرار گرفته‌اند. ما در مقطع کنونی درگیر نوعی نبرد تمدنی با تمدن مهاجم غرب هستیم. تمدنی که بر مبنای نگاه الحادی و حذف خدا از عرصه مدیریت اجتماعی شکل گرفته و خود را در نقطه مقابل گفتمان قرآن و عترت می‌بیند؛ گفتمانی که ریشه در وحی الهی و سنت پیامبر دارد و مجالی برای سیطره نگرش‌های مادی و الحادی باقی نمی‌گذارد.

البته اسلام به زندگی دنیوی انسان نیز توجه دارد، اما این توجه را با پیوندی عمیق با معنویت، عدالت، طهارت، پاکی، تکامل و افق‌های متعالی انسانی همراه می‌سازد؛ در حالی که تمدن غرب از چنین پیوندی تهی است.

* غرب پرچم های برافراشته دین را در تقابل با خود می بیند

تمدن غرب در پی تأمین منافع است، آن هم نه برای همه اقشار، بلکه برای طبقه‌ای سلطه‌گر که در مسیر انباشت سرمایه و چپاول منابع دیگر ملت‌ها حرکت می‌کند. از این‌رو، تقابل نظام سلطه با جمهوری اسلامی، تقابل دو مکتب است: مکتب مادی و الحادی در برابر مکتب توحیدی و الهی؛ تقابلی که ماهیتی بنیادین دارد و قابل جمع نیست.

آنچه فرهنگ غربی در دهه‌های اخیر، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی، عامل ناکامی خود می‌داند، روحیه ایمان و معنویت مردم ایران است. این فرهنگ خود را در برابر ملتی می‌بیند که پرچم‌های برافراشته‌اش، نشانه‌های دین و شعائر الهی است.

بنابراین به این نتیجه رسیده است که برای تقویت روحیه حامیان خود و تضعیف جبهه مقابل، باید این شعائر را هدف قرار دهد؛ همان‌گونه که در میدان جنگ، با هدف قرار دادن علمدار، پرچم را بر زمین می‌افکنند.

از همین رو مشاهده می‌شود که مساجد ـ به عنوان مصادیق روشن شعائر الهی ـ مورد تعرض قرار می‌گیرند؛ قرآن کریم مورد جسارت و حتی آتش‌زدن واقع می‌شود، زیرا قرآن از مهم‌ترین شعائر الهی و منشور حرکت امت اسلامی به سوی کمال و سعادت است.

* از مسجد تا حجاب؛ راهبرد دشمن برای تضعیف انسجام اجتماعی

همچنین تعرض به امامزادگان، حسینیه‌ها و دیگر اماکن مذهبی، از همین زاویه قابل تحلیل است. حجاب بانوان نیز به عنوان یکی از شعائر برجسته الهی هدف قرار می‌گیرد، زیرا نماد عفاف و هویت دینی جامعه اسلامی است.

دشمن تیر خود را به سوی شعائر الهی نشانه رفته است؛ قرآن، اهل‌بیت علیهم‌السلام، اولیای الهی، مساجد، حسینیه‌ها، حجاب و هر آنچه رنگ و بوی دین دارد، در این تقابل تمدنی مورد هجمه قرار می‌گیرد. در مقابل، امت اسلامی با تعصب دینی و غیرت ایمانی از این شعائر پاسداری می‌کند.

نمونه این پاسداشت را می‌توان در حضور گسترده مردم در مناسبت‌های دینی مشاهده کرد؛ آنجا که میلیون‌ها نفر با در دست داشتن قرآن به صحنه می‌آیند و شعائر الهی را تعظیم می‌کنند. در آستانه ماه مبارک رمضان، مساجد را نظافت و آذین‌بندی می‌کنند تا با تکریم خانه‌های خدا به استقبال این ماه بروند. بانوان مؤمن نیز با حفظ حجاب ـ که میراث گران‌سنگ حضرت صدیقه طاهره سلام‌الله‌علیها و نماد والای عفاف است ـ در حقیقت به تعظیم شعائر الهی می‌پردازند.

این تعظیم و پاسداشت شعائر، در میدان نبرد تمدنی موجب تقویت جبهه امت اسلامی، افزایش انسجام اجتماعی و ناامیدی دشمنان می‌شود. امید است که با تعظیم شعائر الهی و نهادینه‌سازی پیام‌های بنیادین دین ـ همچون عدالت، معنویت، طهارت، و مبارزه با فساد در همه ارکان جامعه ـ بتوانیم در مسیر شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی، دشمن را مأیوس سازیم.

سؤال: با توجه به مطالب مطرح‌شده، پرسشی که برای بسیاری از مردم وجود دارد این است که در شرایطی که دشمن آشکارا شعائر دینی را هدف قرار داده و بر شدت این هجمه افزوده می‌شود، وظیفه مردم چیست؟ چه اقداماتی می‌توان انجام داد؟ محور انسجام عمومی باید چه باشد؟ اگر مردم بخواهند حرکتی فراگیر برای تعظیم و پاسداشت شعائر الهی شکل دهند، چه باید بکنند؟

نخست باید این نکته روشن شود که مشکلات موجود در جامعه را نباید به دین نسبت داد. هر جا که مردم و مسئولان به آموزه‌های دینی عمل کرده‌اند، شاهد پیشرفت، موفقیت و جهش بوده‌ایم. دین بر حاکمیت عدالت تأکید دارد، با نفوذ فساد در ارکان مدیریتی مخالف است، بر مقاومت در برابر زورگویی دشمنان اصرار می‌ورزد، تلاش و مجاهدت را ارزش می‌داند، علم و تعقل را تکریم می‌کند و جامعه را به پیشرفت علمی و فناوری فرا می‌خواند.

دین مخالف پیشرفت نیست؛ بلکه با تنبلی، رکود و عقب‌ماندگی مقابله می‌کند. هر جا مشکلی مشاهده می‌شود، باید آن را در فاصله گرفتن از آموزه‌های دینی جست‌وجو کرد، نه در خود دین.

مغالطه‌ای که از دوره رنسانس در برخی جوامع شکل گرفت، این بود که دین را مانع پیشرفت، رفاه و توسعه معرفی کردند؛ در حالی که دین می‌تواند شتاب‌بخش توسعه علمی و زمینه‌ساز زندگی آرام و سعادتمند باشد. دین آمده است تا انسان علاوه بر آخرت، از زندگی دنیوی نیز بهره‌مند شود.

در برابر هجمه گسترده به شعائر دینی و مبانی اسلام، جامعه نیازمند محور وحدت است. این محور وحدت، ولایت فقیه و مقام معظم رهبری است که با حکمت، شجاعت و تدبیر، کشتی انقلاب را در دریای پرتلاطم دهه‌های اخیر هدایت کرده‌اند. البته پایداری، صبر راهبردی و بصیرت مردم ایران نیز نقشی اساسی در عبور از گردنه‌های دشوار داشته است.

با تمسک به این محور وحدت و با تعظیم شعائر الهی ـ از جمله قرآن کریم، اهل‌بیت علیهم‌السلام و تمامی ارزش‌های معنوی ـ و با تلاش، پیشرفت، اراده والا، همبستگی اجتماعی و دشمن‌شناسی، می‌توان چالش‌های پیش‌رو را با موفقیت پشت سر گذاشت. انسجام حول محور رهبری و پایبندی عملی به آموزه‌های دینی، راهبرد اساسی در پاسداشت شعائر و تقویت جبهه امت اسلامی در این نبرد تمدنی خواهد بود.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha